सुचना, समाचार र मनोरन्जन
Election Commission V2

उत्साहित भएर मतदान गरौं

सम्पादकीय/

मुलुक र नागरिकको सेवा गर्ने सही पात्र छान्नु नागरिकको अधिकार हो । मतदान नगरी राजनीतिक दल र नेतालाई गाली गरेर मात्रै भाग्यको फैसला हुँदैन । नेपाली नागरिकले पटकपटक अभियान, आन्दोलन, क्रान्तिमा सहभागी बनेर ल्याएको लोकतनन्त्रको जर्गेनाका लागि पनि मतदानमा सहभागी हुन अत्यन्त आवश्यक छ । प्राप्त उपलब्धिहरूलाई संस्थागत र रक्षा गर्नका खातिर पनि चुनावमा भाग लिनु लोकतन्त्रको सौन्दर्य हो ।

चुनावको मौन अवधि सुरु भएको छ । यो विश्वव्यापी प्रचलन पनि हो । निर्वाचन आचारसंहिताको पालना गर्दै राजनीतिक दल र उमेद्वारले प्रचारप्रसार सकेर मतदाताको मन उद्वेलित बनाइसकेका छन् । मतदाताले विवेक प्रयोग गरेर मतदान गर्न पर्खिरहेका छन् । कसैको दवाव प्रभावमा नपरी स्वतन्त्ररूपमा आफूले योग्य ठानेका उमेद्वार चुन्न र चयन गर्न उत्साहित हुनुपर्छ । यो चुनावको खास महत्व छ । प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाका लागि विधायिका छनौट गर्ने समय हो ।
मुलुक र नागरिकको सेवा गर्ने सही पात्र छान्नु नागरिकको अधिकार हो । मतदान नगरी राजनीतिक दल र नेतालाई गाली गरेर मात्रै भाग्यको फैसला हुँदैन । नेपाली नागरिकले पटकपटक अभियान, आन्दोलन, क्रान्तिमा सहभागी बनेर ल्याएको लोकतनन्त्रको जर्गेनाका लागि पनि मतदानमा सहभागी हुन अत्यन्त आवश्यक छ । प्राप्त उपलब्धिहरूलाई संस्थागत र रक्षा गर्नका खातिर पनि चुनावमा भाग लिनु लोकतन्त्रको सौन्दर्य हो । मुलुकको आर्थिक र सामाजिक रूपान्तरणको लागि उन्नत प्रणाली निर्माण गर्न पनि जनप्रतिनिधि छान्नु पर्छ । चुनाव निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा सम्पन्न गर्न निर्वाचन आयोग, राजनीतिक दल, नागरिक समाज सबैको हातेमालो आवश्यक छ । नागरिकमा कुनै डर र त्रासको भावना सिर्जना हुनु हुँदैन् । मतदान गर्नका लागि ढुक्क र निर्भिक भएर आफ्नो मतको सही सदुपयोग भयो भने नै नागरिकको कर्तव्य पूरा हुन्छ ।

स्थिर अवधिमा राजनीतिक दलसमेत शान्त तलाउ जस्तो भएर बस्नुपर्छ । मतदाताको मन, मष्तिस्क र मजगमा हलचल ल्याउन पाइदैन् । सचेत मतदाताले यसै अवधिमा आफ्नो मत कहाँ र कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने विषयमा चिन्तन गरेका हुन्छन् । यो अवधि अत्यन्त संवेदनशील हुन्छ । यसमा नागरिकको संवेदनाप्रति खेलवाड गर्न मिल्दैन् ।

कानुनमा मौन अवधिको व्याख्या र विश्लेषण नभए पनि मतदान गर्नु पूर्वको ४८ घण्टा समय लाई स्थिर अवधि मानिएको छ । यस अवधिमा मतदाता रिझाउन चहलपहल गर्न नपाइने व्यवस्था आचारसंहिताले उल्लेख गरेको छ । लोभलालच, प्रलोभन, प्रभाव, दवाव जस्ता कुरा मतदाताले झेल्न नपरोपस भन्ने यसको मुख्य मस्कत हो । शान्त समयमा मतदाताले गम खाएर आफ्नो सुझबुझ मुताविक मतदान गर्ने हो । एक मतको महत्व कति हुन्छ भन्ने कुरा झिनो मतले जित पराजित हुनेलाई ज्ञात हुन्छ । स्थिर अवधिमा राजनीतिक दलसमेत शान्त तलाउ जस्तो भएर बस्नुपर्छ । मतदाताको मन, मष्तिस्क र मजगमा हलचल ल्याउन पाइदैन् । सचेत मतदाताले यसै अवधिमा आफ्नो मत कहाँ र कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने विषयमा चिन्तन गरेका हुन्छन् । यो अवधि अत्यन्त संवेदनशील हुन्छ । यसमा नागरिकको संवेदनाप्रति खेलवाड गर्न मिल्दैन् ।
आरोप लागिरहन्छ मौन अवधिमा पैसाको चलखेल हुन्छ यस्तो क्रियाकलापबाट दल र उमेद्वार सचेत हुने पर्छ । मत र मन पैसाका भरमा हेरफेर हुुनु हुँदैन् । यसले लोकतन्त्रको मर्ममा प्रहार गरेको हुन्छ । उमेद्वारको योग्यता, क्षमता, दक्षता र इमान्दारिताका आधारमा मतदान गर्ने संस्कारको विकास अत्यन्त आवश्यक छ । बाहुबल र पैसाका भरमा चुनाव जित्छु भन्नेलाई सचेत मतदाताले सवक सिकाउने बेला पनि हो यो । धमिलो पानीमा माछा मार्न पल्केकाहरूलाई मतदाताले पाठ पढाउन सक्छन् ।

चुनाव जित्नै पर्ने वाध्याताको पिरलोले सताउँदा नै मौन अवधिमा अवाञ्छनीय क्रियाकलाप र फोहरी खेलहरू हुन्छन् । सामदाम, दण्डभेद र सम्पूर्ण शक्ति खर्चने परिपाटीले मतदातालाई विचलित पनि बनाउन सक्छ । भड्किलो चुनावलाई आयोगले लगाम लगाउँदा चहलपहल कम भए पनि आखिर मतदाताले यसलाई यथोचित मानेका छन् । राजनीतिक दल र उमेदवारले निर्वाचन आचारसंहित सही तरिकाले पालना मात्रै गरिदिने हो भने जनचाहना र लोकतान्त्रिका मूल्यमान्यताको कदर हुन्छ । अनुचित काम गरेमा मतदाताले नै दण्ड दिने छन् । अतिरिक्त चलखेल औचित्यहीन हुन्छ । मौन अवधिमा झेली गर्ने छुट कसैलाई पनि छैन् । ‘भूमिगत गिरोह’ र ‘डर्टी ग्याङ’बाट राजनीतिक दल र उमेद्वार परै रहनुपर्छ । मौन अवधिमा बद्नाम हुनुको मूल्य चर्को पर्नसक्छ ।

राजनीतिक दल र उमेदवारले निर्वाचन आचारसंहित सही तरिकाले पालना मात्रै गरिदिने हो भने जनचाहना र लोकतान्त्रिका मूल्यमान्यताको कदर हुन्छ । अनुचित काम गरेमा मतदाताले नै दण्ड दिने छन् । अतिरिक्त चलखेल औचित्यहीन हुन्छ । मौन अवधिमा झेली गर्ने छुट कसैलाई पनि छैन् । ‘भूमिगत गिरोह’ र ‘डर्टी ग्याङ’बाट राजनीतिक दल र उमेद्वार परै रहनुपर्छ । मौन अवधिमा बद्नाम हुनुको मूल्य चर्को पर्नसक्छ ।

चुनावको इज्जत गरौं, मतदाताको सम्मान गरौं र लोकतन्त्रको जगेर्ना गरौं । पाँच वर्षमा एक पटक आएको मौकालाई सही तरिकाले सदुपयोग गरौं । मौन अवधिमा अवाञ्छनीय गतिविधि भएन भने चुनाव स्वच्छ, भयरहित र निष्पक्ष हुन्छ । यस अवधिको परिपालना र सम्मान गर्नु हामी सबैको कर्तव्य पनि हो । चुनावलाई तिरस्कार होइन मनैदेखि स्वीकार गर्नु सचेत मतदाताको जिम्मेवारी पनि हो । निर्धक्क र निर्भिक भएर आफ्नो मतको सदुपयोग गरौं । आफूले चाहेको भरोसा लाग्दो, आशा लाग्दो र रहर लाग्दो जनप्रितिनिधि चुनौं । एक मत नै त हो भनेर अल्छी र आलस्य नगरौं । परिवर्तनका लागि एक मत नै काफी हुन्छ भन्ने नजिर सावित गरौं ।

कमेन्ट्स
Loading...