सुचना, समाचार र मनोरन्जन

राणाको राजीनामा विकल्प छैन्

  •  
  •  
  •  
  •  

सम्पादकीय /

ढोकाबाट छिरेका प्रधानन्यायाधीश आफ्नै विरुद्धको प्रदर्शन लाचार भएर झ्यालबाट हेर्नु टिठलाग्दो अवस्था हो । सर्वोच्च अदालतका प्रधानन्यायाशी चोलेन्द्र शमशेर राणाको राजीनामा माग्दै कार्तिक १४ गतेदेखि नेपाल बारले देशव्यापी आन्दोलन गरिरहेको छ । तर राणा टसको मस भएका छैनन् । उनको भनाइ छ, ‘म राजीनामा दिन प्रधानन्यायाशी भएको होइन ।’ बार ‘वार’को मुडमा पुगिसकेको छ । राणा बारलाई वार्तामा आउन चिठी लेखिरहेका छन् । चिठीले समस्या समाधान हुने छाँटकाँट देखिएको छैन् । चिठीमा आग्रह र अनुरोधका शब्दहरू लेखिए पनि बार वार्ताद्वारा टुङ्गोमा पुग्ने मानसिकतामा छैन्।

राणाको वर्हिगमन अपरिहार्यको बटमलाइनमा छ । पटकपटक राजीनामाको अल्मिेटम पनि दिएको छ । चिठीमा राणाले न्यायपालिकाको सुधारमा प्रतिवद्ध रहेन वाचा पनि गरेका छन् । बारले राणालाई ‘विचौलिया र भ्रष्टको नाइक’ को उपमा दिएको हुँदा वार्तामा बस्न अस्वीकार गरेको छ । सर्वोच्चको सवालले ‘आज रमिता छ’ आख्यानको झल्को दिइरहेको छ । रामशाह पथमा ‘लाजको बिस्कुन’ सुकाइएको छ तर मौसमले तुषारापातको संकेत गरिरहेको छ ।

राणाको वर्हिगमन अपरिहार्यको बटमलाइनमा छ । पटकपटक राजीनामाको अल्मिेटम पनि दिएको छ । चिठीमा राणाले न्यायपालिकाको सुधारमा प्रतिवद्ध रहेन वाचा पनि गरेका छन् । बारले राणालाई ‘विचौलिया र भ्रष्टको नाइक’ को उपमा दिएको हुँदा वार्तामा बस्न अस्वीकार गरेको छ । सर्वोच्चको सवालले ‘आज रमिता छ’ आख्यानको झल्को दिइरहेको छ । रामशाह पथमा ‘लाजको बिस्कुन’ सुकाइएको छ तर मौसमले तुषारापातको संकेत गरिरहेको छ।

चोलेन्द्र श्रीमान्को चिठी बारका अध्यक्ष चण्डेश्वर श्रेष्ठका लागि आएको हो । चिठीको जवाफ के हुन्छ बारले छिनोफानो गरेको छैन् । राणाको राजीनामामा अडिग आन्दोलनका न्यायाशीहरू गोलाप्रथाको ललीपपमा अलमलिएका छन् । बारको आन्दोलन दोबाटोमा पुगेको छ । न्यायालय रणभूमिजस्तो देखिएको छ । धरपकड र लाठीचार्ज एवम् प्रहरी दमनले न्यायामूर्तिलाई तर्साएको छ । न्यायको तराजु रहने ठाउँमा एसएलआरसहितका सशस्त्रका दङ्गा प्रहरी प्रवेश गरेका छन् । प्रहरीको आक्रमणबाट कानुन व्यवसायी घाइते भएका छन् । जो आफैमा आपत्तिजनक र निन्दनीय छ । बारले आइतबारदेखि आन्दोलनलाई थप सशक्त बनाउने जनाएको छ।

नेपालको न्यायपालिकाभित्र कतिसम्मका विकृति, विसङ्गति, वेथिती र विचौलियाको हावी रहेछ भन्ने छरपस्ट भएको छ । त्यसका अतिरिक्त भ्रष्टाचारको दलदलमा न्यायमूर्तिका पाइला भासिएका छन् । नागरिकको भरोसा, आस्था र विश्वासको शिखर सर्वोच्च अदालतमा पहिरो गएको छ । प्रहरीका तीनवटा गणको रिजर्भ फोर्स र स्पेसल टास्क फोर्सले कलम र न्यायको तराजुभन्दा बन्दुकको शक्ति बलवान सावित गर्ने काम भएको छ ।

नेपालको न्यायपालिकाभित्र कतिसम्मका विकृति, विसङ्गति, वेथिती र विचौलियाको हावी रहेछ भन्ने छरपस्ट भएको छ । त्यसका अतिरिक्त भ्रष्टाचारको दलदलमा न्यायमूर्तिका पाइला भासिएका छन् । नागरिकको भरोसा, आस्था र विश्वासको शिखर सर्वोच्च अदालतमा पहिरो गएको छ । प्रहरीका तीनवटा गणको रिजर्भ फोर्स र स्पेसल टास्क फोर्सले कलम र न्यायको तराजुभन्दा बन्दुकको शक्ति बलवान सावित गर्ने काम भएको छ।

अदालतभित्रको अराजकता र न्यायलयको गरिमा संस्थागत अपराधले घटाएको छ । पदत्यागका लागि पेचिला प्रश्न उठान भइसकेपछि राजीनामा दिनुको विकल्प छैन् । तर राणा कुनै हालतमा राजीनामा दिने मुडमा छैनन् । ‘राजीनामा दिनका लागि म प्रधानन्यायाधीश भएको होइन’ भन्ने उनको जिकिरले हावा खाइसकेको छ । प्रधानन्यायाधीशलाई राजीनामाका लागि नेपाल बार एसोसिएसनले अल्टिमेट दिएको छ । तर उनी टसको मस भएका छैनन् । नैतिकताका आधारमा उनले पदत्याग गर्नुपर्ने अभिमत आइसकेको छ।

न्यायालयलाई अनिर्णयको बन्दी बनाउनु दल र सरकार दुवैका लागि लज्जाको विषय हो । अटेरी गर्ने राणालाई महाअभियोग लगाएर भए पनि सर्वोच्चबाट वर्हिगमन गर्नु न्यायलयप्रतिको न्याय हुनेछ । यसका लागि राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, कानुनमन्त्री सबैले आफ्नौ हैषियत अनुसारको भूमिका खेल्नुपर्छ । थोरै भए पनि नागरिकले यो देशमा कानुनी शासन छ भन्ने आभास गर्नेछन् त्यसका अतिरिक्त न्यायालयप्रतिको विश्वास अझ् चुलिने छ । उनी सर्वोच्चको सत्तामा जति धेरै रहन्छ अब त्यति नै न्यायालयप्रतिको गरिमाको ग्राफ घट्छ।

जनआस्थालाई कायम राख्न र महाअभियोगबाट बच्न उनले तत्काल राजीनामा दिनुको विकल्प छैन् । इतिहासको हवला दिएर, विरासतको व्याज खाएर राणाको आलोक चम्किनेवाला छैन् । लोकतान्त्रिक शासन पद्धतिमा राणाकालीन हुकुमी शासन चल्दैन भन्ने चेतना चोलेन्द्र शमशेर जबरामा जरुर हुनुपर्छ । राजनीतिक दलले अग्रसरता र पहल नगर्ने हो भने स्थिति झन् जटिल बन्ने संकेत देखिएको छ ।

राणाले आफ्नो विरासत जोगाउने हो भने निर्णायक कदलम चालेर उदारहणीय रूपमा राजीनामा दिनु वाञ्छनीय हुनेछ । मुलुकभरिका नेपाल बार एसोसिएसनका ९० वटा इकाइमा उनको आलोचनाको दूर्गन्ध पुगिसकेको छ । बार र बेञ्चले बहिष्कार गरेपछि पदमा बस्नुको कुनै तुक छैन् । जनआस्थालाई कायम राख्न र महाअभियोगबाट बच्न उनले तत्काल राजीनामा दिनुको विकल्प छैन् । इतिहासको हवला दिएर, विरासतको व्याज खाएर राणाको आलोक चम्किनेवाला छैन् । लोकतान्त्रिक शासन पद्धतिमा राणाकालीन हुकुमी शासन चल्दैन भन्ने चेतना चोलेन्द्र शमशेर जबरामा जरुर हुनुपर्छ । राजनीतिक दलले अग्रसरता र पहल नगर्ने हो भने स्थिति झन् जटिल बन्ने संकेत देखिएको छ । राजीनामामा अटेर गर्ने राणालाई स्वेतपत्र जारी गरी महाअभियोग लगाएर भए पनि हटाउनु पर्ने आवाज उठी सकेको छ । यसमा दलहरूको ध्यानाकर्षण जरुर हुनै पर्छ।

कमेन्ट्स
Loading...